مقدمه: فیوژن نوعی آنومالی تکاملی است که در آن جوانه دو دندان مجزا به هم پیوسته اند. در فیوژن عاجی، دندان ها از ناحیه عاج در مراحل تکامل به یکدیگر متصل می شوند. فیوژن می تواند بین دندان های نرمال باشد و یا بین یک دندان نرمال با یک دندان اضافی باشد. وقوع فیوژن در دندان های خلفی با دندان اضافی نادر است.گزارش مورد: بیمار خانمی 26 ساله بود که جهت کشیدن دندان مولر سوم نیمه نهفته مراجعه نمود، رادیوگرافی پانورامیک درخواست گردید. در رادیوگرافی به عمل آمده از بیمار، یک دندان اضافی در ناحیه دیستال دندان مولر سوم مشاهده شد و دو دندان متصل به یکدیگر به نظر می رسیدند. پس از کسب رضایت بیمار، طرح درمان مبنی بر خارج ساختن دندان مولر سوم و دندان متصل بر آن انجام شد.

سابقه و هدف: یکی از مشکلات پیچیده در دندانپزشکی، درمان نهفتگی دندان مولر سوم است. پیچیدگی در اتیولوژی نهفتگی مولر سوم به علت شرایط پاتولوژیک مختلف منجر به درهم ریختگی قوس دندانی و تحلیل ریشه دندان مجاور می گردد. این مطالعه با هدف، ارزیابی وضعیت رویشی دندان عقل نهفته فک تحتانی و تحلیل خارجی ریشه مولر دوم مجاور، انجام پذیرفت. مواد و روش ها: درمطالعه مقطعی و اپیدمیولوژیک تحلیلی حاضر، تصاویرCBCT حدود 500 دندان مولر سوم فک تحتانی مورد بررسی قرار گرفت. دندان های مولر سومی که دارای نهفتگی مزیوانگولار یا افقی بودند وارد مطالعه شدند. کلیه تصاویر توسط دستگاه CBCT CS9300 (Carestream Dental LLC, Atlanta, Georgia) با پارامترهای اکسپوژر مشابه تهیه شده بودند. تصاویر توسط دانشجوی سال آخر دندانپزشکی، زیر نظر متخصص رادیولوژی دهان، فک و صورت در اتاق نیمه تاریک و مانیتور LG (LCD, 20inch, 1600×900pixel) در پلن های ساجیتال، آگزیال و کرونال ارزیابی شدند. تصاویر براساس موقعیت تحلیل خارجی ریشه به صورت 3/1 اپیکالی، میانی و سرویکال ریشه طبقه بندی شدند. شدت تحلیل خارجی ریشه در دندان مولر دوم نیز در سه دسته ی مختصر ( Slight)، مقدار بسیار کمی از ضخات عاج درگیر شود، متوسط ( Moderate)، نیمی از عاج درگیر شود و شدید (Severe)، حفره پالپ درگیر شود، طبقه بندی شد. هم چنین ارتباط آن با سن و جنسیت تعیین گردید و در نهایت با استفاده از نرم افزار SPSS (نسخه 22) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: در مطالعه حاضر در مجموع 500 دندان عقل در تصاویر CBCT مشاهده شد که 101 دندان عقل نهفته دارای موقعیت مزیوانگولار یا افقی بودند. در این ارزیابی، شیوع دندان عقل نهفته با موقعیت مزیوانگولار (68 مورد) و افقی(33 مورد) حدود 2/20 درصد بود و شیوع تحلیل خارجی در ریشه مولر دوم مندیبل مرتبط با دندان عقل نهفته حدود 10/9 درصد بود. شیوع تحلیل خارجی در زنان بیش تر از مردان بود(0/04=P). درتعیین موقعیت تحلیل خارجی و شدت آن در ریشه ی دندان مولر دوم مشخص شد که بیش ترین موقعیت تحلیل خارجی ریشه مربوط به قسمت میانی دندان (63/7 درصد) و کم ترین آن مربوط به قسمت اپیکال (9/2 درصد) بود. در بررسی شدت تحلیل خارجی ریشه، در 189/1 درصد ازنمونه ها تحلیل ریشه دندان مولر دوم مشاهده نشد. در بررسی گروه سنی مشخص شد تحلیل در گروه سنی 30-18 سال شایع تر بود( 0/04=P). تنها نمونه دارای تحلیل متوسط در گروه سنی 45-55 و مرد بود. گروه سنی 18-30 سال و خانم ها، به طور معنی داری، تحلیل مختصر بیش تر از گروه های متناظر خود دارند. ارتباط میان نوع نهفتگی دندان عقل تحتانی و فراوانی تحلیل خارجی ریشه مولر دوم مجاور از نظر آماری معنی دار بود (0/03=P). در بررسی رابطه میان نوع نهفتگی دندان عقل فک تحتانی و شدت تحلیل خارجی ریشه مولر دوم مجاور مشاهده شد که میان نوع نهفتگی دندان عقل تحتانی و شدت تحلیل خارجی ریشه مولر دوم مجاور ارتباط آماری معنادار بوده است (0/01=P). هم چنین شدت تحلیل در موقعیت افقی نسبت به مزیوانگولار شدیدتر بود. استنتاج: از بررسی نتایج این مطالعه، گروه سنی بیمار، جنسیت و موقعیت دندان مولر سوم نهفته به عنوان فاکتورهای مهم اثرگذار بر تحلیل خارجی ریشه مولر دوم مجاور با دندان مولر سوم نهفته می باشد. میان نوع نهفتگی دندان عقل تحتانی با فراوانی و شدت تحلیل خارجی ریشه مولر دوم مجاور از نظر آماری ارتباط معنی داری وجود دارد. واژه های کلیدی: توموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی، دندان نهفته، تحلیل ریشه، دندان عقل، شدت تحلیل ریشه

مقدمه: دندان مولر سوم نهفته، سطح استخوان را در سطح دیستال دندان مولر دوم مجاور، کاهش داده که می تواند منجر به تحلیل خارجی ریشه ی دندان مولر دوم مجاور نیز گردد. هدف از این مطالعه، بررسی میزان و چگونگی شیوع این نوع از تحلیل با استفاده از روش (Cone-beam computed tomography) CBCT بود. مواد و روش ها: در این مطالعه ی توصیفی، از 60 کلیشه ی CBCT (شامل 107 دندان مولر سوم نهفته ی ماگزیلا و مندیبل) بیماران مراجعه کننده به بخش رادیولوژی دانشکده ی دندان پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان در سال 96-1395، استفاده شد. تصاویر در مقاطع آگزیال، کرونال و ساژیتال، جهت تشخیص تحلیل خارجی ریشه در تصاویر CBCT، (هر کلیشه دوبار و به فاصله ی یک هفته) بررسی و اطلاعات هر دندان ثبت گردید. داده ها با آمارهای توصیفی، شامل جداول توافقی و فراوانی نسبی بررسی گردید. یافته ها: میزان شیوع تحلیل خارجی ریشه ی دندان مولر دوم، مجاور مولر سوم نهفته، 43/25 درصد بود. بیشترین نوع نهفتگی دندان مولر سوم، به صورت مزیوانگولار (41/1 درصد) و بعد به ترتیب عمودی (28/1 درصد)، دیستوانگولار (18/7 درصد) و مولرهای سوم افقی (12/1 درصد) بودند. شایع ترین محل تحلیل در دندان های مولر دوم مندیبل در 1/3 سرویکالی (62/5 درصد) و بعد به ترتیب 1/3 اپیکالی (20/8 درصد) و 1/3 میانی (12/5 درصد) بود. شایع ترین محل تحلیل در دندان های مولر دوم در ماگزیلا در 1/3 اپیکالی (68/45 درصد) و بعد به ترتیب 1/3 میانی (17/35 درصد) و 1/3 سرویکالی (8/7 درصد) بود، همچنین در 1 دندان (5/55 درصد)، تحلیل در محل 1/3 میانی و اپیکالی قرار گرفته بود. از لحاظ شدت تحلیل، 78/96 درصد تحلیل ها، خفیف، 12/03 درصد، شدید و 9/03 درصد، متوسط بودند. نتیجه گیری: شیوع تحلیل در سطح ریشه ی مولر دوم، تقریبا بالا بود و بیشترین پوزیشن دندان سوم نهفته که باعث این تحلیل می شود، پوزیشن مزیوانگولار و افقی می باشد. در ماگزیلا، 1/3 اپیکالی و در مندیبل، 1/3 سرویکالی ریشه بیشتر دچار تحلیل شدند که غالبا به شکل تحلیل خفیف بود.

سابقه و هدف: با توجه به همزمانی شکل گیری تاج مولر سوم با رویش مولر دوم مندیبل و احتمال نهفتگی مولر دوم بر اثر جوانه مولر سوم و از آنجا که نهفتگی دندان ها مشکلات متعددی برای بیماران در پی دارد، هدف از مطالعه حاضر تعیین ارتباط اندازه، زاویه محور، میزان تکامل و موقعیت قرار گرفتن جوانه دندان عقل در نمونه های با دندان مولر دوم نهفته بود که می تواند در تشخیص زودرس و پیشگیری از نهفتگی موثر باشد.مواد و روش ها: در مطالعه توصیفی - تحلیلی مورد - شاهدی حاضر، 5420 پرونده مربوط به بیماران 15 - 12 ساله مراجعه کننده به دانشکده های دندانپزشکی شهید بهشتی و تهران، همچنین مطب های خصوصی انتخاب و 20 نفر (14 دختر و 6 پسر) با نهفتگی دندان مولر دوم پایین شناسایی شدند. 20 بیمار ارتودنسی با رویش دندان فوق نیز به عنوان گروه شاهد از همان مراکز انتخاب و با گروه مورد همسان سازی شدند. متغیرهای زاویه محور دندان عقل نسبت به مولر دوم، اول و بیس مندیبل، نسبت اندازه مزیودیستالی دندان عقل نسبت به مولر دوم پایین، مراحل تکاملی دو دندان و موقعیت مارجینال ریج مزیالی جوانه دندان عقل نسبت به دندان مولر دوم اندازه گیری و با آزمون های student t و chi-square در دو گروه با نهفتگی و رویش دندان مولر دوم مقایسه شدند.یافته ها: میانگین زاویه محور دندان عقل نسبت به مولر دوم، مولر اول و بیس مندیبل در گروه مورد به ترتیب 30.20، 53.6 و 51.3 درجه و در گروه شاهد برابر 21.4، 34.65 و 45.15 درجه بود. تفاوت نمونه ها از نظر زاویه دندان عقل نسبت به مولر دوم و اول در دو گروه معنی دار (به ترتیب: P<0.047 و P<0.0001) ولی تفاوت آن ها از نظر زاویه دندان عقل نسبت به بیس مندیبل معنی دار نبود. میانگین نسبت اندازه مزیودیستالی دندان عقل به مولر دوم پایین در گروه مورد 0.99 و در نمونه های شاهد 0.95 و بدون تفاوت معنی دار گزارش گردید. مرحله تکاملی دندان عقل بر اساس طبقه بندی Nolla، همچنین موقعیت مارجینال ریج مزیالی جوانه دندان عقل نسبت به دندان مولر دوم تاثیر مشخصی در نهفتگی دندان مولر دوم پایین نداشت.نتیجه گیری: زوایای دندان عقل نسبت به مولر دوم و اول در نمونه های با نهفتگی دندان مولر دوم پایین بیشتر از نمونه های با رویش دندان مولر دوم بود که از نظر پیشگیری کلینیکی حائز اهمیت می باشد، هر چند تفاوت مشخصی در زاویه دندان عقل نسبت به بیس مندیبل، نسبت مزیودیستالی دندان عقل به مولر دوم، مراحل تکاملی و موقعیت مارجینال ریج مزیالی جوانه دندان عقل نسبت به مولر دوم در دو گروه با دندان نهفته و رویش یافته مشاهده نگردید.

Drain وسیله ای است کارآمد که در جراحیهای ماژور فک و صورت با هدف کم کردن عوارض بعد از جراحی کاربرد دارد. در این تحقیق تاثیر استفاده از این وسیله در جراحی دندانهای مولر سوم نهفته ماندیبل تحت بررسی قرار می گیرد. به همین منظور بعد از خارج کردن مولرهای سوم نهفته، بستن زخم به صورت اولیه همراه با گذاشتن Drain در یک سمت (گروه تجربه) با بستن زخم به شکل ساده اولیه در سمت دیگر (گروه کنترل) از نظر عوارض بعد از جراحی مقایسه شدند. جراحی روی 12 بیمار به روش متقاطع انجام گردید. هر دو سمت نیز در یک جلسه انجام شد. از نظر زمان جراحی تفاوت فاحشی بین دو گروه وجود نداشت. به لحاظ عوارض بعد از عمل، تنها تأثیر Drain بر میزان تورم روز دوم فاحش بود و باعث کاهش قابل ملاحظه تورم در سمت گروه تجربه گردید. جنسیت تأثیری بر میزان تورم در هر دو گروه نداشت در سایر عوارض مورد بررسی که شامل درجه خونریزی، درجه باز شدن زخم و اکیموز بود تفاوت فاحشی وجود نداشت. از نظر درد و عفونت هیچ تفاوتی در دو گروه مشاهده نشد. براساس یافته های این تحقیق توصیه می شود از این وسیله در جراحیهایی که دارای ترومای زیاد می باشند جهت کم کردن میزان تورم و راحتی بیشتر بیمار استفاده شود.   

زمینه و هدف: دندان مولر سوم نهفته، سطح استخوان را در سطح دیستال دندان مولر دوم کاهش می دهد و گاهی اوقات می تواند منجر به تحلیل ریشه دندان مجاور نیز بشود. هدف از این تحقیق تعیین میزان این تحلیل با استفاده از رادیوگرافی پری آپیکال و پانورامیک بود.روش بررسی: در این مطالعه مقطعی- توصیفی 54 بیمار (28 مرد، 26 زن) بزرگتر از 15 سال با میانگین سنی 22 سال از بخش جراحی دهان، فک و صورت دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران حضور داشتند. از هر بیمار رادیوگرافی پانورامیک و پری آپیکال دندان مولر سوم (به دلیل روتین بودن آن ها و بررسی دقت پانورامیک نسبت به پری آپیکال) تهیه گردید و تحلیل ریشه دندان مولر دوم توسط دو نفر مشاهده و یادداشت گردید، برای آنالیز داده ها از تست آماری Fisher استفاده شد. یافته ها: شیوع تحلیل ریشه دندان مولر دوم مجاور با مولر سوم نهفته در رادیوگرافی پانورامیک و پری آپیکال بیماران مورد بررسی به ترتیب 46.3 و 31.5 درصد بود (P>0.05). بیشتر این تحلیل ها در یک سوم سرویکالی دندان مولر دوم که دندان مولر سوم نهفته با موقعیت مزیالی یا افقی مشاهده گردید.نتیجه گیری: با توجه به درصد نسبتا بالای تحلیل کشیدن دندان مولر سوم نهفته به ویژه با موقعیت مزیالی یا افقی برای جلوگیری از عوارض بعدی توصیه می گردد.

بیان مساله: جراحی دندان مولر سوم مندیبل یکی از جراحی های معمول در دندانپزشکی است. یکی از عوارض این جراحی ها، ناهنجاری در حس به علت آسیب دسته های حسی عصب آلوئولار فک پایین است. پرتونگاری پانورامیک روشی است، که معمولا برای ارزیابی رابطه دندان و کانال آلوئولارفک پایین ((Infra Dental Canal (ID) از آن استفاده می کنند. هدف: با توجه به این که، این روش، یک تصویر دو بعدی از ناحیه مورد نظر به دست می دهد، هدف این بررسی مقایسه نتایج به دست آمده از توموگرافی خطی ناحیه در تعیین موقعیت کانال آلوئولار فک پایین نسبت به دندان مولر سوم با نتایج نمای پانورامیک بود. مواد و روش: شمار 60 توموگرافی خطی و نیز، 60 پرتونگاری پانورامیک مربوط به 60 دندان نهفته مولر سوم مندیبل در بیماران بالای 25 سال مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی ارزیابی گردید. میانگین فاصله عمودی آپکس دندان تا لبه بالایی کانال در هر دو گونه پرتونگاری از ناحیه تعیین و با یکدیگر مقایسه شدند. موقعیت باکولینگوالی کانال نیز، نسبت به دندان در توموگرافی ها تعیین شد. یافته ها: میانگین فاصله عمودی در توموگرافی، 2.7 میلی متر و در پانورامیک 1.1 میلی متر بود. در 39 درصد موارد، کانال در موقعیت باکال و در 19.5 درصد موارد، در موقعیت لینگوالی نسبت به دندان قرار داشته است. در 41.5 درصد موارد، کانال در زیر دندان بوده است. نتیجه گیری: نمای پانورامیک و توموگرافی خطی، از نظر تعیین فاصله عمودی ریشه دندان عقل نهفته تا کانال مندیبل، تفاوتی چشمگیر را نشان می دهند. بنابراین پیشنهاد می گردد در مواردی، که ارتباط نزدیک میان دندان و کانال عصبی در کلیشه پانورامیک دیده می شود، برای اطمینان بیشتر برای بررسی وضعیت کانال و دندان نسبت به هم، به ویژه از بعد باکولینگوالی، به فراهم کردن توموگرافی مقطعی اقدام شود. در ضمن، توموگرافی رابطه باکولینگوالی کانال نسبت به دندان را دقیقا نشان می دهد.

سابقه و هدف به طور سنتی، از ابزارهای چرخش برای جراحی استخوان استفاده می شد. اخیرا تکنیک های جدیدی مثل پیزوسرجری پیشنهاد شده است، لذا با توجه به شیوع دندان های نهفته و لزوم خارج سازی آن ها و همچنین با توجه به وجود تکنیک های مختلف جهت برداشت استخوان و عوارض مختص به خود، این مطالعه با هدف مقایسه عوارض بعد از جراحی خارج سازی مولر سوم نهفته به روش پیزوالکتریک و هندپیس معمولی، انجام پذیرفت. مواد و روش ها در این مطالعه کوهورت، 40 بیمار (20 مرد و 20 زن) با میانگین سنی 13/4 ± 05/22 سال به صورت تصادفی وارد یکی از گروه های پیزوالکتریک (گروه A) و یا هندپیس معمولی (گروه B) شده و مورد جراحی قرار گرفتند. بعد از 3 روز فراخوانده شدند و مورد ارزیابی درد، میزان باز شدن دهان و مقایسه آن با شاخص های نامبرده شده در ابتدای مطالعه و همچنین مورد بررسی حفره خشک قرار گرفتند. تحلیل های آماری با استفاده از نرم افزار SPSS25 انجام شد. یافته ها تفاوت میزان باز شدن دهان در گروه پیزوالکتریک به طور معنی داری کم تر از گروه هندپیس بوده است (001/0 P<). تفاوت های میزان درد در مردان، زنان و در کل بین دو گروه تفاوتی مشاهده نشد (05/0 P>) و بیماران گروه پیزوالکتریک رضایت بیش تری نسبت به عمل جراحی خود داشته اند. حفره خشک نیز تنها در دو بیمار که هر دو در گروه استیوتومی به روش هندپیس بودند مشاهده شد. استنتاج مزیت استفاده از روش هندپیس سرعت عمل و هزینه پایین تر تجهیزات است. اما روش پیزوالکتریک روش جدیدتری می باشد و راحتی بیش تر و تریسموس کم تری نسبت به روش هندپیس دارد.

سابقه و هدف: جراحی دندان مولر سوم معمولا با درد و ناراحتی و مشکلات فراوانی از جمله تورم، تریسموس، درد و dysfunction همراه بوده اند. همزمان روش های مختلفی برای رفع این عوارض پیشنهاد شده اند که از جمله آنها می توان به استفاده از داروهای آنتی بیوتیک و دهانشویه کلرهگزیدین اشاره نمود. نظر به اهمیت پیشگیری از این عوارض، این مطالعه به منظور مقایسه اثر مصرف پروفیلاکتیک پنی سیلین V و دهانشویه کلرهگزیدین بر کاهش عوارض بعد از جراحی دندان مولر سوم در بیماران مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران صورت گرفت.مواد و روش ها: مطالعه به روش تجربی و دوسو کور تصادفی (randomized double– blind experimental) و با استفاده از تکنیک مشاهده صورت گرفت. 54 بیمار (34 مرد و 20 زن) مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی به طور تصادفی در سه گروه استفاده کننده از پنی سیلین V، دهانشویه کلرهگزیدین و گروه کنترل قرار گرفتند. پنی سیلین V مورد استفاده از نوع خوراکی و 2gr بود. نمونه های شرکت کننده در تحقیق در نهایت از نظر اندازه باز شدن دهان و فواصل خاص روی صورت قبل از عمل، 48 ساعت و یک هفته بعد از عمل جراحی اندازه گیری و در گروه ها مورد مقایسه قرار گرفتند.یافته ها: تحقیق نشان داد که کلرهگزیدن و پنی سیلین V بر روی عفونت، تریسموس، تورم و dysfunction تاثیری ندارند. تنها دهانشویه کلرهگزیدین در تورم 48 ساعت پس از عمل موثر و تفاوت آن با گروه استفاده کننده از پنی سیلین V در این زمان از نظر آماری معنی دار بود (P<0.01).نتیجه گیری: دهانشویه کلرهگزیدین در کاهش تورم 48 ساعت پس از عمل جراحی دندان مولر سوم موثر بوده، ولی تاثیری در کاهش سایر عوارض مورد بررسی نداشت. گروه استفاده کننده از پنی سیلین V هیچ علایمی از کاهش عوارض بعد از جراحی نشان ندادند.

مقدمه: اضطراب دندانپزشکی و درد در جراحی دندان مولر سوم یافته رایجی است و فقدان اطلاعات در مورد روند جراحی یا درمان می تواند باعث افزایش اضطراب در بیماران شود. بنابراین، هدف از مطالعه حاضر، بررسی آگاهی بخشی به صورت شفاهی یا به وسیله بروشور آموزشی بر میزان درد و اضطراب در این بیماران بود. مواد و روش ها: تعداد 70 بیمار به طور تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. در یک گروه، یک بروشور آموزشی در مورد نحوه جراحی وجزئیات درمان در اختیار بیماران قرار گرفت(گروه بروشورآموزشی) و در گروه دیگر، اطلاعات توسط جراح، به صورت شفاهی به بیماران داده شد (گروه شفاهی). اضطراب بیماران با پرسشنامه اضطراب اشپیلبرگ (S-STAI ) قبل ازمداخله و بلافاصله بعد از جراحی بررسی شد. درد بیماران با استفاده از شاخص VAS بلافاصله و یک هفته بعد از جراحی اندازه گیری شد. جهت آنالیز آماری از آزمونهای T –test،chi-square، Fisher exact، Wilcoxon وMann-whitney استفاده گردید.سطح معنی دار آزمونها 05/0 درنظر گرفته شد. یافته ها : در مطالعه حاضر، 28/54 % بیماران مرد و 71/45% ، زن بودند. میانگین سنی شرکت کنندگان درگروه بروشورآموزشی و شفاهی به ترتیب 96/8 ± 68/29 و 68/6 ± 94/29 سال بود. اضطراب پیش از مداخله دو گروه از لحاظ آماری تفاوتی نداشت. اضطراب در دو گروه پس از جراحی دندان مولر سوم نهفته به طور معناداری متفاوت بود. در گروه بروشورآموزشی ، میزان اضطراب پیش از مداخله و پس از جراحی به طورمعناداری متفاوت بود، اما در گروه شفاهی، قبل از مداخله و پس از جراحی میزان اضطراب تفاوت معناداری نداشت. درد بیماران در دو گروه اختلاف معناداری نداشت. نتیجه گیری: ارائه یک بروشور آموزشی به بیماران کاندید جراحی دندان مولر سوم نهفته میتواند در کاهش اضطراب آنها موثر باشد.